በበረከት ጸጋዬ

ሞሮኮ የ AFCON 2025 ን በስድስት አስተናጋጅ ከተሞች ውስጥ ባሉ ዘጠኝ ስታዲየሞች እያስተናገደች ነው፣ ይህም የአገሪቱን
ዘመናዊ እና የተለያየ የእግር ኳስ መሠረተ ልማት አጉልቶ ያሳያል። ቀጣዩ አጭር ዳሰሳ ለውድድሩ የተመረጡትን ዘጠኝ
ስታዲየሞች ዝርዝር አቅማቸውን፣ ቁልፍ ባህሪያቸውን፣ ታሪካቸውን እና ቦታቸውን ያትታል።
በሞሮኮ አስተናጋጅነት የሚካሄደው 35ኛው የአፍሪካ ዋንጫ እሁድ ታህሳስ 12 ቀን በራባት ተጀመረ። የመክፈቻው ጨዋታ
አስተናጋጇ ሞሮኮ ኮሞሮስን 2-0 አሸንፋለች። ከጨዋታው በፊት ይህን አህጉራዊ ውድድር ከሚያስተናግዱ 9 መድረኮች አንዱ በሆነው
በልዑል ሙላይ ኤል ሀሰን በተመራው ታላቅ የመክፈቻ ስነ ስርዓት በፕሪንስ ሙላይ አብደላ
ስታዲየም ተካሂዷል። ለአድናቂዎች፣ ለሞሮኮ እና ለአለም አቀፍ፣ ለውድድሩ የተመረጡትን 9 ቦታዎች፣ አቅማቸውን፣ ቁልፍ
ባህሪያቸውን፣ ታሪካቸውን እና በ AFCON 2025 ስድስቱ አስተናጋጅ ከተሞች የሚገኙበትን ቦታ የሚገልጽ ተግባራዊ መመሪያ
እነሆ።

1. ልዑል ሙላይ አብደላህ ስታዲየም
   እ.ኤ.አ. በሴፕቴምበር 2025፤ የ2026 የፊፋ የዓለም ዋንጫ ማጣሪያ ጨዋታዎች የተከፈተው የውድድሩ ሁለተኛ ትልቅ ስታዲየም
   ሲሆን 68,095 መቀመጫዎችን በመያዝ ከታንጂር ቀጥሎ ሁለተኛ ላይ እናገኘዋለን። ከራባት ከተማ መሃል በሰባት ኪሎ ሜትር ርቀት
   ላይ የሚገኘው አዲሱ ስታዲየም በቀድሞው የልዑል ሙሌይ አብደላህ
   ስታዲየም ቦታ ላይ ይቆማል፣ ሙሉ በሙሉ ፈርሶ በ2023 እንደገና ተገንብቷል። ከዚህ ቀደም የፊፋ የአለም የክለቦች ዋንጫን
   ለማስተናገድ እንዲችል እ.ኤ.አ. በ2000 እና 2014 እድሳት ተደርጎበታል፣
   አዲሱ ዲዛይን የአትሌቲክሱን ትራክ በእግር ኳስ ብቻ የተካ ሲሆን ዘመናዊ የሚዲያ መገልገያዎችን ያካተተ 600 ሜ ስኩዌር የፕሬስ
   ክፍል ፣ የተቀላቀሉ ዞን ፣ የቃለ መጠይቅ ቦታዎች እና ለትላልቅ ዝግጅቶች የተበጁ ቪአይፒ ሳጥኖችን ያካትታል ።
   ልዑል ሙላይ አብደላህ AFCON 1988ን፣ የፊፋ ክለቦች የዓለም ዋንጫዎችን (2014 እና 2022)፣ 2019 የመላው አፍሪካ
   ጨዋታዎችን እና የ አትላስ አናብስቱ ለፍፃሜ የደረሱበትን የሴቶች AFCON 2022ን አስተናግዷል።

ይህ እጅግ ዘመናዊና ቅንጡ ስታዲየም አስተናጋጇ ሞሮኮ በቀጣይ በምድብ ማጣረያ የምታደርጋቸውን 2 ግጥሚያዎች ጨምሮ፤ አንድ
የጥሎ ማለፍ፣ የሩብ ፍፃሜ እንዲሁም የግማሽ ፍፃሜ ፍልምያዎችን ጨምሮ ጥር 10 የሚደረገውን የፍፃሜ ጨዋታ የሚያስተናግድ
ይሆናል።

2. ሞውላይ ሃሳን ስታድየም
   ከልዑል ሞውላይ አብደላህ በተለየ ሞውላይ ሀሰን ስታዲየም በፋዝ ዩኒየን ስፖርት (FUS) ታሪካዊ ሜዳ ላይ የተገነባና የሚገኘውም
   ሙሉ በሙሉ የከተማ ቦታ ውስጥ ነው። 22,000 መቀመጫዎች የመያዝ አቅም ያለው፤ የአትሌቲክስ ትራክ ባለመኖሩ ለእግር ኳስ
   መጫወቻው ይቀርባል። የውስጥ ዲዛይኑ የሞሮኮ ማንነትን አጥብቆ ያንፀባርቃል።
   ስታዲየሙ የተፈጥሮ አየር ማናፈሻን እና የቀን ብርሃንን የሚፈቅድ ክፍት የስራ መዋቅር አለው ይህም የሙቀት መጨመርን ይቀንሳል።
   በአምስት ደረጃዎች የተገነባው ስታዲየሙ የቪአይፒ ሳጥኖችን፣ ፓኖራሚክ ላውንጆችን፣ የሚዲያ ቦታዎችን እና የመቆጣጠሪያ
   ማዕከሎችን ያካትታል።
   ስታዲየሙ የአልጄሪያ ብ/ቡድን የሚያደርጋቸውን 3 የምድብ ጨዋታዎችን ጨምሮ የጥሎ ማለፍ ፍልምያን ያስተናግዳል።

3. አል መዲና ስታዲየም
   አሁንም በራባት የሚገኘው፣ አል መዲና ስታዲየም (የቀድሞው ኤል ባሪድ ተብሎ የሚጠራው) በአግዳል አውራጃ ውስጥ የሚገኘው፣
   የዩኒየን ቱአርጋ ኤስ.ሲ (union touarga SC.) መቀመጫ ነው። በተፈጥሮ የሣር ሜዳ ዙሪያ የተገነባው፣ የጠለቀው የመጫወቻ
   ሜዳው ከሁሉም የመቀመጫ ቦታዎች ግልጽ እይታዎችን ያረጋግጣል። ከእግር ኳስ ባሻገር፣ መልክዓ ምድራዊ አቀማመጥ ያላቸው ክፍት
   ቦታዎች፣
   ሱቆች እና የመመገቢያ ስፍራዎች ከግጥሚያዎች በፊት እና በኋላ ለደጋፊዎች አስደሳች የመሰብሰቢያ ቦታ ያደርጉታል።
   አል- መዲና ሰታዲየም ዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ ቤኒን 1-0 የረታችበትን የምድብ አራት የምድብ ጨዋታን፤ እንዲሁም ከቦትስዋና
   ጋር የሚያደርጉትን ቀጣይ የምድብ ፍልሚያ እንዲሁም ቀሪ የምድብ ጨዋታዎችንና የጥሎ ማለፍ ግጥሚያን ያስተናግዳል።

4 ራባት ኦሎምፒክ ስታዲየም
በመዲናዋ ራባት በልዑል ሞውሌይ አብደላህ የስፖርት ኮምፕሌክስ ውስጥ የሚገኘው የኦሎምፒክ ስታዲየም የሞሮኮ ዘመናዊ የስፖርት
መሠረተ ልማት ማሳያ ሆኖ ይታያል። 21,000 መቀመጫዎች ያሉትና ለመገንባት 9 ወራትን ብቻ የፈጀ የስፖርት ኮምፕሌክስ ነው።
ስታዲየሙ በግንቦት 2025 የዳይመንድ ሊግ ውድድር በሆነውና የመሀመድ ስድስተኛ አለም አቀፍ ስብሰባ በተመለሰበት ወቅት በይፋ
ተመርቋል። በአለም አትሌቲክስ የተረጋገጠ የ400 ሜትር ትራክ፣ የተፈጥሮ ሳር ዝርግ፣ የጨረቃ ቅርጽ ያለው የሜምቦል ጣሪያ እና
የላቀ የመብራት ስርዓቶችን ያሳያል። በአራት ደረጃዎች የተዘረጋው የመሬት ውስጥ መኪና ማቆሚያ (parking)፣ ፀረ-አበረታች
መድሃኒት ማዕከል፣ ክሪዮቴራፒ ክፍሎች፣ ቪአይፒ ላውንጆች፣ የቲቪ ስቱዲዮዎች እና የስርጭት መቆጣጠሪያ ክፍሎችን ያካትታል።
በምድብ ማጣሪያው ቱኒዝያ ዩጋንዳን 3-1 የረታችበት፣ በቀጣይ ታንዛንያን የምታስተናግድበትን ግጥሚያ ጨምሮ ሌሎች የምድብ
ማጣሪያዎችንም ያስተናግዳል።

5 ካዛብላንካ መሐመድ አምስተኛ ስታዲየም

በካዛብላንካ ደጋፊዎች እና ተጫዋቾች በከተማው እምብርት ውስጥ ባሉ ግጥሚያዎች ላይ የመገኘት ያልተለመደ ልምድ ይደሰታሉ።ከAFCON 2025 ሜዳዎች አንዱ የሆነው መሀመድ አምስተኛ የሜትሮፖሊስ ማእከላዊ እና ደማቅ ቦታ በሆነው በማሪፍ አውራጃውስጥ ይገኛል። ከስታዲየም በላይ የሞሮኮ እና የአፍሪካ እግር ኳስ ሀውልት ነውም ይባልለታል። እ.ኤ.አ. በ1955 የተከፈተው ፣“ለጋሽ” ወይም “ስታድ ዲ ሆነር” የሚል ቅጽል ስም ያለው ታዋቂው ቦታ በፈረንሳዊው አርክቴክት አቺል ዳንግሌተርሬ ዲዛይን ተደርጓል። መጀመሪያ ላይ ማርሴል-ሰርዳን ስታዲየም ተብሎ የተሰየመው ለታዋቂው የፈረንሣይ-ሞሮኮ ቦክሰኛ ምስጋና ይግባውና በ1983 የሜዲትራኒያን ጨዋታዎች ወቅት ስሙን መሐመድ አምስተኛ ስታዲየም ከመያዙ በፊት ስሙን በመቀየር የክብር ስታዲየም ተባለ። ከዚያን ጊዜ ጀምሮ ስታዲየሙ እ.ኤ.አ. በ1983፣ 2000፣ 2016፣ 2019 እና በቅርቡ በ2025 ፋሲሊቲዎችን ለማዘመን፣ ተመልካቾችን ምቾት ለማሻሻል እና የፊፋ እና የካፍ ደረጃዎችን ለማሟላት ትልቅ እድሳት አድርጓል። በአሁኑ ጊዜ 67,000 መቀመጫዎችን በማስተናገድ በAFCON 2025 ስምንት ጨዋታዎችን እንደሚያስተናግድ ይጠበቃል። ከእነዚህም መካከል የሶስተኛ ደረጃ ለመያዝ የሚደረገው ግጥሚያ የሚካሄደው በዚሁ ስታዲየም ይሆናል። የመጀመሪያው በዚ ስታዲየም የሚደረገው የምድብ ማጣረያ ፍልሚያም በማሊና ዛምቢያ መካከል ተካሂዶ 1-1 በሆነ አቻ ውጤት ተጠናቋል

6. ታንዥዬር ግራንድ ስታዲየም
   ከታንዥዬር ደቡብ ምዕራብ የሚገኝ፣ የታንዥዬር ግራንድ ስታዲየም ከAFCON 2025 የሞሮኮ ዋና ዋና ሜዳዎች አንዱ ነው።
   በ2011 የተመረቀው እና በ14ኛው ክፍለ ዘመን ተጓዥ ኢብን ባቱታ የተሰየመ ሲሆን የስታዲየሙ አቅም ወደ 68,000 ወንበሮች፣
   ቪአይፒን ጨምሮ ከ7,000 በላይ የፕሬስ መቀመጫዎችን የያዘ ግዙፍ የስፖርት መሰረተ ልማት ነው። በ80 ሚሊዮን ዩሮ የሚጠጋ
   ወጪ የተገነባው
   ስታዲየሙ የኢቲሃድ ታንዥዬር መቀመጫ ሲሆን አለም አቀፍ ደረጃውን የጠበቀ መሠረተ ልማት ያለው 600 ሜ ስኩዌር የሚዲያ
   ማእከል፣ የህክምና ተቋማት፣ 17 የመግቢያ በሮች እና ለ7,500 ተሸከርካሪዎች የመኪና ማቆሚያ አለው። ከከተማው
   መሀል 10 ኪ.ሜ ርቀት ላይ ከታንዥዬር አውሮፕላን ማረፊያ እና ከታንዥዬር ቪሌ ባቡር ጣቢያ አጠገብ መገንባቱ ለደጋፊዎችና ሌሎች
   ልዑካን በቀላሉ ተደራሽ ያደርገዋል። ቦታው እንደ ‘ትሮፌ ዴስ ቻምፒዮንስ’ (2011፣ 2017)፣ የስፔን ሱፐር ካፕ 2018 እና የፊፋ
   የአለም ክለቦች ዋንጫ 2022
   ዋና ዋና ዝግጅቶችን አስተናግዷል። በተጨማሪም ሞሮኮ vs አርጀንቲና (2019) እና በመጋቢት 2022 የአትላስ አንበሶች በብራዚል
   ላይ የተቀዳጁትን የማይረሳ 2–1 ድል አስተናግዷል።
   ይህ ስታዲየም የታራንጋ አንበሶች ሴኔጋል ቦትስዋናን 3-0 የረቱበትን የምድብ አራት የመክፈቻ ምድብ ማጣሪያን አስተናግዷል። በዚሁ
   ምድብ ተጠባቂውን የሴኔጋል vs ዲ.ሪ. ኮንጎ ግጥሚያ ጨምሮ ሌሎች የምድብ ማጣሪያዎችንና የሩብ ፍፃሜ እንዲሁም የግማሽ ፍፃሜ
   ጨዋታዎችን እንደሚያስተናግድ ይጠበቃል።

7. Fès የስፖርት ኮምፕሌክስ
   ፌስ ወደ ሴፍሩ በሚያገናኘው መንገድ ላይ የሚገኘው የፌስ ስፖርት ኮምፕሌክስ ከሞሮኮ ዋና ዋና የእግር ኳስ ቦታዎች አንዱ ሲሆን
   45,000 መቀመጫዎች የመያዝ አቅም ያለው ነው። ዲዛይኑ ባህላዊ የሞሮኮ አርክቴክቸርን ከዘመናዊ መገልገያዎች ጋር
   ያዋህዳል። እ.ኤ.አ. በ 1992 ታቅዶ፣ ግንባታው በ 1994 ተጀምሮ በ2003 ተሰርቶ ተጠናቀቀ። በኋላም ስታዲየሙ ተሻሽሎ ሞሮኮ
   ለ 2006 እና 2010 የፊፋ
   የዓለም ዋንጫን ለማስተናገድ ስትፎካከር ከቀረቡ ሜዳዎች እንደ ማሳያ ሆኖ ቀርቦ ነበር። 5,000 መቀመጫዎችን ጨምሯል፤ የመገናኛ
   ብዙሃን ማእከል፣ የህክምና፣ ፀረ ዶፒንግ መቆጣጠሪያ ማዕከል፣ 7500 መኪኖችን እንዲሁም 350 አውቶቡሶች ማቆምያን ያካተተ
   ስፍራ ነው። እ.ኤ.አ. በ2007 ዙፋን ዋንጫ የፍፃሜ ጊዜ በይፋ ተመርቋል። ከዚያን ጊዜ ጀምሮም የማግሬብ ዲ ፌስ ክለብም ቋሚ
   መቀመጫ ሆኖ በማገልገል ላይ ይገኛል።
   የሱፐር ኢግልስ ናይጄሪያ ብ/ቡድን የሚያደርጋቸውን 3 የምድብ ማጣሪያ ጨምሮ አንድ የጥሎ ማለፍ ግጥሚያን ያስተናግዳል።

8. ማራኬሽ ግራንድ ስታዲየም
   ከመሀል ከተማዋ ማራኬሽ በስተሰሜን 11 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ የሚገኘው የማራኬሽ ግራንድ ስታዲየም 45,240 መቀመጫዎችን
   የመያዝ አቅም ያለው ሲሆን የተነደፈው ሁለገብ አለም አቀፍ ደረጃዎችን በማሟላት ነው። ግንባታው በ 2003 ተጀምሮ በ 2011
   ተጠናቀቀ። ስታዲየሙ በጥር 2011 በዊዳድ ኤሲ vs ፒ ኤስ ጂ (1-1) እና
   በካውካብ ማራኬሽ vs ኦሎምፒክ ሊዮን (0-0) ግጥሚያ ተመርቋል። የስፖርት ኮምፕሌክሱ 5,000 መቀመጫዎች ያሉት ረዳት
   ስታዲየም፣ የአትሌቲክስ ትራክ፣ 1,000 ሜ.ሰኩዌር ስፋት የሚዲያ ማእከል፣ የህክምና ተቋማት፣ ለ7,500 ተሽከርካሪዎች ማቆሚያ
   እና ለአካል ጉዳተኞች የተሰጡ መቀመጫዎችን ያካትታል። የAFCON ማጣሪያዎችን፣ የፊፋ የክለቦች ዋንጫን (2013፣ 2014)፣
   የካፍ አፍሪካ ሀገራት ሻምፒዮና 2018 እና የካፍ የሴቶች ኦሊምፒክ ማጣሪያዎችን 2024 ላይ አስተናግዷል።
   ተጠባቂው የምድብ ስድስት የአይቮሪኮስት vs ካሜሮን ግጥሚያ በዚህ ስታዲየም ከሚከወኑ የAFCON 2025 ግጥሚያዎች አንዱ
   ነው።

9. ታላቁ የአጋዲር ስታዲየም
   በባህር ዳርቻዋ አጋዲር ከተማ የሚገኘው፣ በ2013 የተመረቀው ታላቁ የአጋዲር ስታዲየም 45,000 መቀመጫዎችን የያዘ ቁልፍ
   የእግር ኳስ ስፍራ ሆኗል። ዘመናዊ ዲዛይኑ፣ ቪአይፒ እና ቪቪአይፒ አካባቢዎች እና የሚዲያ ተቋማት ዓለም አቀፍ መስፈርትን ያሟላ
   ስታዲየም ያደርገዋል። ከአጋዲር ዳርቻዎች ጋር ተዋህዶ መገንባቱ በተጨማሪም ለደጋፊዎች የሚያቀርባቸው እንደ መመገቢያ ቦታዎች፣
   ሱቆችና ሌሎች መዝናኛዎች ምቹ ስፍራ ተደርጎ ይታያል።
   ግብፅ ከደ/አፍሪካ የሚያደርጉትን ተጠባቂ የምድብ ሁለት ፍልሚያ ጨምሮ ሌሎች የምድብ ማጣሪያዎች፣ አንድ የጥሎ ማለፍና የሩብ
   ፍፃሜ ግጥሚያዎች ያስተናግዳል።